Gdzie kręcono Akademię pana kleksa? Poznaj miejsca z filmu

„Akademię pana Kleksa” kręcono głównie w Zamku w Gołuchowie, ale także w Warszawie, Brzesku, Tatrach, Bułgarii, Norwegii oraz – w przypadku wersji z 1983 roku – m.in. w Nieborowie, Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim. Filmowe plenery to gotowy plan wycieczek po Polsce, podczas których możesz odnaleźć kadry znane z kina i zobaczyć, jak bardzo różni się magia ekranu od rzeczywistości. Jeśli chcesz zaplanować taki filmowy szlak i przy okazji poznać historię niezwykłych miejsc, przejrzyj uważnie poniższy przewodnik.

Gdzie kręcono „Akademię pana Kleksa” 2023?

Zdjęcia do „Akademii Pana Kleksa (2023)” w reżyserii Macieja Kawulskiego powstawały od 13 czerwca do 30 listopada 2022 roku. Ekipa pracowała nie tylko w Polsce, ale też poza jej granicami, dzięki czemu na ekranie widać szerokie, zróżnicowane pejzaże. Rdzeń opowieści pozostaje jednak bardzo polski – oparty na znanych zabytkach i charakterystycznych miastach.

Najważniejszym planem zdjęciowym nowej wersji stał się Zamek w Gołuchowie w Wielkopolsce, który filmowa ekipa zamieniła w tytułową Akademię. Widzisz w filmie wieże, dziedziniec, wysokie dachy z łupka – to właśnie ten renesansowy zabytek. Do tego dochodzą sceny w Warszawie, Brzesku, Tatrach, a także ujęcia z Bułgarii i Norwegii, które pomagają zbudować świat wyobraźni Ady Niezgódki.

Zamek w Gołuchowie – filmowa Akademia?

Położony niedaleko Kalisza Zamek w Gołuchowie pełni w filmie rolę samego serca bajkowego świata. To tu, w realnych murach, zbudowano większość zewnętrznych dekoracji Akademii, do których dołożono cyfrowe efekty. Dzięki temu muzealny zabytek zyskał na ekranie odrobinę baśni, ale nadal możesz rozpoznać charakterystyczne wieże, dziedziniec i tarasy widoczne w kinowych kadrach.

Gołuchów leży w ciekawym położeniu geograficznym – w tzw. „podwójnym trójkącie” między Kaliszem, Ostrowem Wielkopolskim, Pleszewem, a szerzej między Poznaniem, Wrocławiem i Łodzią. Nie jest więc odcięty od świata, a jednocześnie zachował kameralny charakter. Wizerunek zabytku trafił do herbu miejscowości, gdzie towarzyszy mu symbol rodów Leszczyńskich i Czartoryskich, co dobrze pokazuje, jak silnie zamek łączy się z lokalną tożsamością.

Pałac Goetzów w Brzesku – wnętrza Akademii?

Część scen rozgrywających się we wnętrzach Akademii sfilmowano nie w Gołuchowie, lecz w Pałacu Goetzów w Brzesku. Ten znany obiekt, z monumentalną klatką schodową, już wcześniej pojawiał się w kinie – zobaczysz go np. w „Klerze” Wojciecha Smarzowskiego. Reżyser wykorzystał reprezentacyjne schody i bogate dekoracje, aby pokazać przestrzenie, które w bajce oglądają uczniowie Ambrożego Kleksa.

Warszawa – gdzie pojawia się stolica?

W oficjalnym zwiastunie łatwo wypatrzeć ujęcia nakręcone w Warszawie. To tam obserwujemy współczesne życie bohaterki, zanim trafi do magicznej szkoły. Twórcy potwierdzili dwie lokalizacje w stolicy: jedna jest łatwa do rozpoznania dla mieszkańców, druga wymaga od widza większej spostrzegawczości. Ulice i podwórka Warszawy kontrastują z baśniowym Gołuchowem, podkreślając przeskok od codzienności do fantazji.

Gdzie kręcono „Akademię Pana Kleksa” 1983?

„Akademia Pana Kleksa (1983)” z Piotrem Fronczewskim w roli Ambrożego do dziś pozostaje jednym z największych hitów polskiego kina – sprzedano aż 14 094 014 biletów, co dało mu 6. miejsce pod względem liczby widzów w polskich kinach przed 1989 rokiem. Taki wynik sprawił, że plany zdjęciowe sprzed lat do dziś przyciągają fanów, którzy chcą przejść śladami Adasia Niezgódki.

Zdjęcia do tej wersji filmu realizowano w wielu miejscach w Polsce: w Nieborowie, Gołuchowie, Piotrkowie Trybunalskim, Łodzi, na zamku Książ oraz w parku w Arkadii. Do tego dochodzą zagraniczne plenery – Jaskółcze Gniazdo i Pałac Woroncowa na Krymie (wówczas ZSRR, dziś Ukraina) oraz przełom Dunajca. Scenografowie łączyli potem te miejsca w jeden spójny, bajkowy świat.

Pałac w Nieborowie i park Arkadia

Najważniejszym plenerem pierwszej ekranizacji był Pałac w Nieborowie. Ten barokowy zespół pałacowo-parkowy, dobrze widoczny z głównej drogi, stał się w filmie zewnętrzną siedzibą Akademii – z charakterystyczną bramą, którą wielu widzów kojarzy z czołówki. Co ciekawe, wnętrza ekranu to już nie pałac, ale dekoracje zbudowane w łódzkim studiu filmowym Zodiak, co dobrze pokazuje, jak często kino łączy realną architekturę z pracą scenografów.

W pobliskiej Arkadii – romantycznym ogrodzie założonym w XVIII wieku – nakręcono sceny przy Akwedukcie i w Przybytku Arcykapłana. To tu Golarz Filip spotyka Adasia, a Szpak Mateusz ma swoją kryjówkę. Jeśli odwiedzisz to miejsce, szybko odnajdziesz kadry znane z piosenek i dialogów, bo układ ścieżek i budowli wciąż przypomina filmową rzeczywistość.

Zamek Książ – marsz wilków

Słynna scena marszu wilków z muzyką TSA powstała w okolicach zamku Książ. Kamera ustawiona była na punkcie widokowym Grób Olbrzyma, skąd rozciąga się widok na dolinę i samą rezydencję. To właśnie tam rozegrano dramatyczny moment przemiany księcia Mateusza w szpaka, który dla wielu widzów okazał się najmocniejszym przeżyciem z dzieciństwa. Do dziś internauci wspominają tę sekwencję jako „traumę z lat 80.”.

Łódź i Piotrków Trybunalski

W Piotrkowie Trybunalskim filmowcy wykorzystali rynek i staromiejskie uliczki. W piosence „Na tapczanie siedzi leń” można wypatrzyć tamtejszą starówkę, a ulica Rycerska stała się tłem dla „Witajcie w naszej bajce”. Łódź natomiast dała ekipie charakterystyczne podwórza przy ul. Piotrkowskiej – pod numerem 26 wciąż istnieją drewniane schody, na których na początku filmu siedzi Adaś, a przejście bramą pod numerem 38 łączy realne miasto z fantastycznym światem szkoły Kleksa.

Zagraniczne plenery i Studio Gorkiego

Część morskich i zamkowych ujęć powstała na Krymie – w Jaskółczym Gnieździe oraz w Pałacu Woroncowa w Ałupce. Te budowle o południowym charakterze i bajkowych sylwetkach świetnie udawały egzotyczne królestwa znane z opowieści Jana Brzechwy. Współproducent, Studio Gorkiego, nie tylko współfinansował film, lecz także wskazał odpowiednie plenery i wypożyczył replikę statku wykorzystanego w „Dzieciach kapitana Granta” z 1936 roku – to właśnie z niej powstała filmowa łajba pana Kleksa.

Wersja z 1983 roku połączyła polskie pałace z krymskimi zamkami i filmową łajbą od Studia Gorkiego, tworząc jeden z najbardziej rozpoznawalnych światów w historii rodzimego kina familijnego.

Co wyróżnia Zamek w Gołuchowie?

Budowę obecnego założenia rozpoczęto w drugiej połowie XVI wieku, a pierwsze piwnice i fundamenty pochodzą z ok. 1550–1560 roku. Początkowo był to obronny dwór Rafała Leszczyńskiego, kanclerza wielkiego koronnego, z trzema wieżami widocznymi dziś z dziedzińca. Z biegiem lat obiekt przechodził z rąk do rąk, a zaniedbany – stopniowo popadał w ruinę. Do połowy XIX wieku trudno było mówić o bajkowej scenerii, którą dziś widzisz w filmie.

Przełom przyniosło małżeństwo Tytusa Działyńskiego i Izabelli Działyńskiej (z domu Czartoryskiej), które w 1853 roku przejęło zamek. Izabella początkowo była rozczarowana rezydencją – w listach do ojca porównywała ją do zrujnowanej kasztelanii. Z czasem jednak to ona stała się motor napraw. Zainicjowała gruntowną przebudowę, trwającą w latach 1875–1882, i zamieniła zaniedbany dwór w stylizowaną rezydencję nawiązującą do zamków nad Loarą.

„Kreacja Izabelli” i francuska inspiracja

Badacze mówią dziś, że zamek to „kreacja Izabelli” – i nie jest to przesada. Właścicielka sprowadziła z Francji architekta Maurycego Augusta Ouradou i malarza Ludwika Breugnota, aby opracowali nowy wygląd rezydencji. Efektem są wysokie, kryte łupkiem dachy, smukłe kominy i bogaty detal rzeźbiarski, które nadają budowli wyraźnie francuski charakter. Nawet układ gablot we wnętrzach wzorowano na rozwiązaniach z Luwru, co widać w salach ekspozycyjnych.

Izabella nie chciała mieć zwykłego zamku mieszkalnego. Zależało jej na połączeniu funkcji rezydencji i publicznego zbioru dzieł sztuki. To rodzinne dziedzictwo – jej babka, Izabela z Flemingów Czartoryska, stworzyła w Puławach „Świątynię Sybilli”, uważaną za pierwsze polskie muzeum. W Gołuchowie powstały więc sale przeznaczone na kolekcje antyków, rzemiosła artystycznego i malarstwa, dostępne dla zwiedzających już w XIX wieku.

Muzeum i losy zbiorów

W XX wieku historia zamku splotła się z dramatycznymi wydarzeniami wojny. W czasie okupacji hitlerowcy zrabowali większość kolekcji – część wywieźli, część zniszczyli. Do Polski wrócił tylko fragment zbiorów, głównie w latach 50. Obecnie obiekt jest jednym z oddziałów Muzeum Narodowego w Poznaniu, a od 1951 roku pełni oficjalnie funkcję muzeum. W grudniu 2016 roku Skarb Państwa odkupił go od Fundacji Książąt Czartoryskich za 20 mln zł, co zabezpieczyło przyszłość zespołu jako dobra publicznego.

Zamek w Gołuchowie to jednocześnie dawna rezydencja rodowa, muzeum z ambicjami Luwru i filmowa Akademia, która na ekranie przenosi widzów w świat wyobraźni.

Jak wygląda zamek w Gołuchowie od środka?

Dziś możesz wejść do wnętrz, które w filmie stają się klasami i korytarzami szkoły Ambrożego Kleksa. W programie zwiedzania są m.in. Sala Starożytności, Sala Waz Greckich czy Sypialnia Księżnej Małgorzaty z łożem z baldachimem. „Wielkie schody” zaprojektował francuski architekt Maurycy Ouradou, a wykonali polscy rzeźbiarze – to jedno z najbardziej okazałych miejsc, które chętnie fotografują goście.

W podziemiach mieści się Sala Muzealna, w której Izabella prezentowała dawne zbiory rzemiosła artystycznego. Dziś muzeum organizuje tam wystawy i lekcje muzealne dla przedszkoli oraz szkół. Budynek formalnie działa jako oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu, ale dzięki obecności w filmie większość odwiedzających kojarzy go przede wszystkim jako „prawdziwą Akademię pana Kleksa”.

Godziny otwarcia i bilety

Zamek można zwiedzać o każdej porze roku – zmieniające się światło i roślinność dodają mu uroku, a jesienne mgły czy zimowy śnieg świetnie współgrają z filmowymi skojarzeniami. Obiekt jest otwarty od wtorku do niedzieli, zazwyczaj w godzinach 9–17, choć w święta i w sezonie letnim harmonogram bywa inny, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje na stronie instytucji.

Ceny biletów są proste: bilet normalny kosztuje 20 zł, ulgowy 13 zł, a dzieci do 7. roku życia wchodzą za darmo. Wejściówki kupisz w kasie na miejscu lub online, co ułatwia planowanie większych grup. Przy okazji możesz połączyć zwiedzanie wnętrz z dłuższym spacerem po parku, bo to on w dużej mierze buduje atmosferę miejsca znaną z filmu.

Jakie atrakcje czekają w parku-arboretum w Gołuchowie?

Równie ważną częścią filmowej Akademii jest otoczenie zamku. Już w XIX wieku powstał tu rozległy park, który zaprojektował ogrodnik Adam Kubaszewski. Stworzył naturalistyczny ogród o powierzchni około 158 hektarów – z rozległymi polanami, kolekcjami rzadkich drzew i krzewów oraz malowniczym układem dróg. Dzięki temu kadry z najnowszego filmu wyglądają jak wyjęte z baśni, choć powstawały w bardzo konkretnym, zaprojektowanym krajobrazie.

Od lat 80. XX wieku na tym terenie działa Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie w strukturach Lasów Państwowych. W zabytkowych budynkach, takich jak Kasa czy Dybul, mieszczą się ekspozycje związane z historią leśnictwa. Sama nazwa „Dybul” wywodzi się od nazwiska młynarza, który mieszkał tu w XVII wieku – z czasem tak mocno przylgnęła do miejsca, że zaczęto nią określać także okoliczne zabudowania.

W jednym z tych budynków urządzono Muzeum Leśnictwa z wystawą „Ochrona lasu”. Zwiedzający mogą zobaczyć gatunki roślin, zwierząt i grzybów zagrożonych wyginięciem, zrozumieć, jakie czynniki im zagrażają i jakie działania podejmują leśnicy. W połączeniu z samym zamkiem tworzy to ciekawy zestaw: z jednej strony filmowa bajka, z drugiej – bardzo realna opowieść o ochronie przyrody.

Park-arboretum w Gołuchowie obejmuje około 158 hektarów, a jego kompozycja – od szerokich polan po rzadkie gatunki drzew – została świadomie zaprojektowana przez Adama Kubaszewskiego w XIX wieku.

Czym różnią się filmowe podróże między wersją z 1983 i 2023 roku?

Nowa ekranizacja, z Tomaszem Kotem jako Ambrożym i Antoniną Litwiniak w roli Ady Niezgódki, to film muzyczny ze współczesną ścieżką dźwiękową – w tym z przebojem „Jestem Twoją Bajką” Sanah. Scenariusz przenosi część akcji do dzisiejszych realiów, pojawiają się Nowy Jork czy Katowice, dlatego też paleta plenerów jest szersza, a montaż mocniej zestawia polskie zabytki z nowoczesnymi miastami.

Wersja z lat 80. skupiała się głównie na jednej drodze – z podwórka przy Piotrkowskiej w Łodzi do siedziby Akademii w Nieborowie i Arkadii. Bajka opierała się mocno na scenerii polskich pałaców, wzmocnionej kilkoma spektakularnymi zagranicznymi plenerami. Dziś, gdy w 2026 roku obie wersje wciąż są chętnie oglądane, możesz potraktować je jak zaproszenie do dwóch równoległych podróży: jednej śladami Adasia, drugiej śladami Ady.